Đau dây thần kinh tọa và các dấu hiệu nhận biết

Dây thần kinh tọa là dây thần kinh dài nhất có cũng là một trong những dây thần kinh giữ vai trò quan trọng nhất trong cơ thể con người. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan khi nhận thấy dấu hiệu đau dây thần kinh tọa. Vậy đau dây thần kinh tọa là gì? Là thế nào để nhận biết?

  1. Đau dây thần kinh tọa là gì?

Đau thần kinh tọa là gì? Đau dây thần kinh tọa là tình trạng cơn đau lan tỏa xuất hiện dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa, bắt đầu từ phía dưới lưng qua hông, mông và xuống chân. Thông thường, cơn đau chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể.

Đau dây thần kinh tọa thường do thoát vị đĩa đệm gây ra, khiến các đốt sống hoặc ống sống bị hẹp và chèn ép một phần của dây thần kinh tọa. Từ đó dẫn đến tình trạng viêm, đau và gây tê dọc xuống bên chân có dây thần kinh bị ảnh hưởng.

Đau dây thần kinh tọa là gì?

Các cơn đau có thể gây khó chịu, đau đớn nhiều cho người bệnh. Tuy nhiên, hầu hết trường hợp đau dây thần kinh tọa sẽ tự hết nhờ các phương pháp điều trị không phẫu thuật trong vòng vài tuần. Những trường hợp bệnh nghiêm trọng khiến chân yếu đi đáng kể hoặc tạo ra những thay đổi trong ruột hay bàng quang có thể cần phải phẫu thuật.

  1. Nguyên nhân đau dây thần kinh tọa

Các nguyên nhân gây đau dây thần kinh tọa gồm có:

  • Do đĩa đệm cột sống lồi ra và đè trực tiếp lên dây thần kinh tọa.
  • Người bệnh mắc một số bệnh lý như viêm khớp gối, viêm khớp cột sống, thoái hóa cột sống, vẹo cột sống, viêm cột sống dính khớp, lệch đốt sống lưng…
  • Người mắc một số chứng bệnh toàn thân như cảm, sốt, thương hàn…
  • Một số những nguyên nhân khác: Đau dây thần kinh tọa có thể xuất hiện ở những người mắc bệnh lý như tiểu đường, béo phì, táo bón, người có thói quen sinh hoạt, vận động sai tư thế, khuân vác vật nặng thường xuyên, tập thể thao chưa đúng…
  • Các nguyên nhân hiếm gặp hơn là dây thần kinh tọa bị chèn bởi khối u, cơ, người bị chảy máu trong, nhiễm trùng hoặc biến chứng từ chấn thương như là gãy xương chậu hoặc phụ nữ đang mang thai…
  1. Các triệu chứng đau dây thần kinh tọa

Khi bị đau dây thần kinh tọa, người bệnh sẽ nhận thấy các triệu chứng sau:

  • Đau dọc đường đi của dây thần kinh tọa, từ cột sống thắt lưng lan tới mặt ngoài đùi, mặt trước ngoài cẳng chân cho đến mắt cá ngoài và tận ở các ngón chân.
  • Tùy vào vị trí tổn thương mà biểu hiện trên lâm sang, cụ thể tổn thương rễ L4 đau đến khoeo chân, nếu tổn thương rễ L5 đau lan tới mu bàn chân đến ngón chân cái, tổn thương rễ L5 đau lan tới lòng bàn chân đến ngón út.
  • Một số trường hợp, người bệnh không đau cột sống thắt lưng, chỉ đau dọc chân.
  • Cơn đau có thể sẽ khác nhau, từ đau nhẹ cho đến đau nhói hoặc đau dữ dội, có thể người bệnh còn cảm thấy như một cú giật hoặc điện giật.
  • Một số bệnh nhân có triệu chứng bị tê, ngứa ran hoặc yếu cơ ở chân, bàn chân bị ảnh hưởng.

Triệu chứng đau dây thần kinh tọa xuất hiện khi vận động:

  • Người bệnh gặp rất nhiều khó khăn và đau khi nghiêng hay cúi đầu.
  • Đau tăng lên khi cơ thể bị rung lắc và va chạm vào nhau.
  • Đau khi ho, cười hay hắt xì hơi.
  • Khi bệnh phát triển đến giai đoạn nặng thì việc cử động chân sẽ không được linh hoạt. Người bệnh sẽ gặp tình trạng teo cơ đùi, chân và mông tại bên bị đau.
  • Có cảm giác tê bì chân tay rối loạn cơ vòng, đại tiểu tiện mất kiểm soát.
  1. Điều trị đau dây thần kinh tọa như thế nào?
Điều trị đau dây thần kinh tọa.

Các biện pháp điều trị đau dây thần kinh tọa hiện nay bao gồm:

Điều trị nội khoa

  • Nghỉ ngơi hợp lý: Bệnh nhân nên nằm giường cứng, tránh động tác mạnh và đột ngột như mang vác nặng, đứng hoặc ngồi quá lâu.
  • Sử dụng thuốc: Thuốc giảm đau như paracetamol, NSAID, trường hợp đau nhiều có thể phải dùng đến các chế phẩm thuốc phiện như morphin, một số thuốc khác như thuốc giãn cơ, thuốc giảm đau thần kinh, các vitamin nhóm, tiêm corticosteroid ngoài màng cứng để giảm đau do rễ trong bệnh thần kinh tọa.

Điều trị vật lý trị liệu

Khi cơn đau cấp tính đã được cải thiện, người bệnh có thể tham gia chương trình phục hồi chức năng giúp ngăn ngừa chấn thương trong tương lai. Bao gồm:

  • Mát xa liệu pháp.
  • Thể dục trị liệu với những bài tập kéo giãn cột sống, xà đơn treo người nhẹ, bơi hay một số bài tập cơ lưng…
  • Đeo đai lưng hỗ trợ để tránh quá tải trên đĩa đệm cột sống.

Điều trị ngoại khoa

Điều trị ngoại khoa áp dụng khi các phương pháp nội khoa thất bại hoặc những trường hợp có chèn ép nặng gây nên hội chứng đuôi ngựa, hẹp ống sống, liệt chi dưới, teo cơ… Tùy theo tình trạng của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp phẫu thuật khác nhau như nội soi, sóng cao tần, vi phẫu hoặc mổ hở, làm vững cột sống…

Hai phương pháp phẫu thuật được sử dụng phổ biến là: Phẫu thuật lấy nhân đệm và phẫu thuật cắt cung sau đốt sống.

Các phương pháp điều trị hỗ trợ

  • Chườm lạnh: Người bệnh có thể sử dụng một túi nước đá được bọc trong một chiếc khăn sạch, chườm vào vùng bị đau để giảm đau.
  • Chườm nóng: Sử dụng túi chườm nóng hoặc miếng sưởi để tiếp tục điều trị sau vài ngày chườm lạnh, hãy xen kẽ túi chườm ấm và lạnh.

Bệnh đau dây thần kinh tọa sẽ không quá khó xử lý nếu được phát hiện sớm. Vì vậy, hãy nhanh chóng tới gặp bác sĩ nếu xuất hiện các triệu chứng kể trên.