Tìm hiểu về đo mật độ xương

Đo mật độ xương (BMD) là gì?

Đo mật độ xương (BMD), còn được gọi là quá trình kiểm tra mật độ khoáng xương, là phương pháp sử dụng tia X để đo lường hàm lượng canxi và các khoáng chất khác có trong một đoạn xương trong cơ thế. Xương cột sống, hông và đôi khi xương cẳng tay thường được thử nghiệm nhiều nhất trong cuộc kiểm tra này.

Tại sao bạn cần đo mật độ xương (BMD)?

Mục đích của đo mật độ xương (BMD) nhằm xác định xem bạn có bị loãng xương hay không. Bác sĩ có thể đề nghị kiểm tra mật độ xương nếu bạn đã:

  • Giảm chiều cao. Những người bị giảm ít nhất 4cm chiều cao có thể bị gãy xương ở xương sống. Loãng xương là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng này.
  • Gãy xương. Gãy xương xảy ra khi một xương trở nên yếu đến mức dễ vỡ hơn bình thương. Đôi khi, gãy xương có thể xảy ra do bạn ho hoặc hắt hơi mạnh.
  • Sử dụng một số loại thuốc. Sử dụng lâu dài các loại thuốc steroid, như prednisone, sẽ cản trở quá trình tái tạo xương, có thể dẫn đến chứng loãng xương.
  • Cấy ghép. Những người được cấy ghép nội tạng hoặc tủy xương có nguy cơ bị loãng xương cao hơn, nguyên nhân một phần là do thuốc chống thải ghép ảnh hưởng đến quá trình tái tạo xương.
  • Giảm mức hormone. Estrogen ở phụ nữ có thể sụt giảm tự nhiên sau thời kỳ mãn kinh, nhưng nó cũng có thể giảm khi sử dụng một số phương pháp điều trị ung thư nhất định. Một số phương pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt làm giảm nồng độ testosterone ở nam giới. Mức hormone giới tính giảm sẽ làm suy yếu xương.

Thận trọng khi thực hiện đo mật độ xương

Những điều bạn cần biết trước khi đo mật độ xương (BMD)?

Phụ nữ mang thai không đủ điều kiện để đo mật độ xương vì bức xạ ion hóa liên quan.

Nếu bạn đã phẫu thuật thay hông cả hai bên hoặc được đóng đinh hay ốc vít hông cả hai bên, bác sĩ sẽ khó chụp hình phần hông. Tương tự, các thanh kim loại hoặc các thiết bị cấy ở cột sống thắt lưng sẽ ngăn chặn việc chụp hình tại khu vực này. Trong trường hợp không thể chụp hình phần hông hoặc xương cột sống, bác sĩ sẽ đề nghị quét cẳng tay.

Quy trình đo mật độ xương

Bạn cần chuẩn bị gì cho đo mật độ xương?

Xét nghiệm mật độ xương rất dễ dàng, nhanh chóng và không gây đau. Hầu như bạn không cần chuẩn bị gì. Thực tế, một số phiên bản đơn giản của các xét nghiệm mật độ xương có thể được thực hiện tại nhà thuốc tây.

Nếu bạn làm xét nghiệm tại một trung tâm y tế hoặc bệnh viện, hãy chắc chắn cho bác sĩ biết trước nếu bạn vừa mới có xét nghiệm với bari hoặc vật liệu tương phản được tiêm vào để chụp CT hoặc kiểm tra bằng xạ hình. Vật liệu tương phản có thể ảnh hưởng đến kiểm tra mật độ xương.

Tránh dùng thuốc bổ sung canxi ít nhất 24 giờ trước khi thử nghiệm mật độ xương.

Bạn nên mặc quần áo rộng, thoải mái và tránh mặc quần áo có dây khóa kéo, thắt lưng hoặc nút. Bạn cũng cần bỏ tất cả các vật bằng kim loại khỏi túi như chìa khóa.

Quá trình đo mật độ xương (BMD)

Xét nghiệm thường mất khoảng 10–30 phút.

Xét nghiệm mật độ xương thường được thực hiện ở xương có nhiều khả năng bị vỡ do loãng xương, bao gồm:

  • Xương đốt sống dưới (xương cột sống thắt lưng)
  • Cổ xương đùi, bên cạnh xương khớp hông
  • Cẳng tay

Kiểm tra mật độ xương tại bệnh viện có thể được thực hiện bằng một thiết bị trung tâm, nơi bạn nằm trên một bệ phẳng với máy cơ di chuyển qua cơ thể. Đối với xét nghiệm này, lượng phóng xạ bạn tiếp xúc là rất thấp, ít hơn nhiều so với lượng phát ra khi chụp X-quang ngực.

Những cách chữa vẹo cột sống bạn nên biết

Một thiết bị di động nhỏ có thể đo mật độ xương ở các đầu xa của xương như ngón tay, cổ tay hoặc gót chân. Các dụng cụ được sử dụng cho các xét nghiệm này được gọi là thiết bị ngoại vi và thường có ở các hiệu thuốc tây. Các xét nghiệm mật độ xương ngoại vi ít tốn kém hơn so với các xét nghiệm được thực hiện trên thiết bị trung tâm.

Do mật độ xương có thể thay đổi từ vị trí này đến vị trí khác trong cơ thể, dự đoán nguy cơ gãy xương bằng cách đo ở gót chân thường không chính xác bằng đo ở cột sống hoặc hông. Do đó, nếu kết quả xét nghiệm trên thiết bị ngoại vi là dương tính, bác sĩ có thể đề nghị kiểm tra cột sống hoặc hông để xác nhận chẩn đoán.

Điều gì xảy ra sau khi đo mật độ xương?

Không có chăm sóc đặc biệt nào cho xét nghiệm này. Bạn có thể tiếp tục các hoạt động hàng ngày trừ khi được hướng dẫn khác từ bác sĩ.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào về đo mật độ xương (BMD), vui lòng tham khảo ý kiến ​​bác sĩ để hiểu rõ hơn về các hướng dẫn.

Kết quả đo mật độ xương

Kết quả đo mật độ xương có ý nghĩa gì với bạn?

Bác sĩ sẽ xem xét kết quả xét nghiệm của bạn. Kết quả gọi là điểm số T, so sánh giá trị của bạn với mật độ xương của người khỏe mạnh ở độ tuổi 30. Điểm 0 được coi là lý tưởng.

Các chuyên gia đưa ra các hướng dẫn sau đây về điểm số đo mật độ xương:

  • Bình thường: Từ 1 đến –1
  • Khối lượng xương thấp: –1 đến –2,5
  • Loãng xương: –2,5 hoặc thấp hơn
  • Chứng loãng xương nặng: –2,5 hoặc thấp hơn với các xương bị gãy.

Bác sĩ sẽ thảo luận kết quả với bạn. Tùy thuộc vào kết quả và lý do thử nghiệm, bác sĩ có thể cần làm thêm xét nghiệm. Họ sẽ lên kế hoạch điều trị cùng bạn để giải quyết bất kỳ vấn đề nào.

Tùy thuộc vào phòng thí nghiệm và bệnh viện, mức độ bình thường cho đo mật độ xương (BMD) có thể thay đổi. Vui lòng thảo luận với bác sĩ bất kỳ câu hỏi nào bạn thắc mắc về kết quả xét nghiệm của mình.

Bạn đã bao giờ nghe nói về mật độ xương hoặc khối lượng xương? Nếu như đã nghe rồi liệu bạn có biết ý nghĩa của chúng không? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một số thông tin cơ bản về mật độ xương.

Mật độ xương là gì?

Xương chắc khỏe là một điều rất quan trọng, bởi vì chúng nâng đỡ và tạo hình dáng cho toàn bộ cơ thể. Chúng tạo thành một khung cho các cơ bắp, dây chằng và các cơ quan neo giữ vào. Xương cũng là nhà máy sản xuất các tế bào hồng cầu và bạch cầu. Mật độ xương cho biết số lượng khoáng chất trong xương của bạn.

Làm thế nào để kiểm tra mật độ xương của mình?

Xét nghiệm đo mật độ xương, còn gọi là đo khối lượng xương, là một xét nghiệm được thực hiện để đo lường sức khỏe của xương. Kết quả sẽ cho ra một con số tương ứng với mật độ xương của bạn. Sau đó bác sĩ sẽ so sánh con số này với mật độ xương của một người khỏe mạnh. Bằng xét nghiệm này, bạn có thể biết liệu xương của bạn có vấn đề gì không:

  • Kết quả có thể giúp bác sĩ xác định xem bạn có bị loãng xương hay không. Nếu bạn bị loãng xương, xương của bạn có nhiều khả năng sẽ bị gãy.
  • Xét nghiệm này cho phép bạn biết nguy cơ bị gãy xương.
  • Xét nghiệm còn được dùng để theo dõi kết quả điều trị, bác sĩ dùng kết quả này để xem liệu phương pháp điều trị có hiệu quả đối với bạn hay không.

Xét nghiệm đo mật độ xương sử dụng tia X để đo lượng canxi trong xương của bạn. Các phần xương thường được sử dụng để đo mật độ là xương hông, cột sống và cánh tay. Đo mật độ xương là xét nghiệm khá dễ dàng, không đau và nhanh chóng. Nó chủ yếu được thực hiện ở bệnh viện hoặc các phòng khám đa khoa.

Khi nào bác sĩ sẽ đo mật độ xương cho bạn?

Bác sĩ có thể khuyên bạn đo mật độ xương khi:

  • Bạn bị giảm chiều cao: Nếu bạn bị giảm khoảng 4 cm chiều cao, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn đo mật độ xương vì nguyên nhân có thể là bạn bị loãng xương dẫn đến gãy xương ở cột sống.
  • Bạn bị gãy xương mà không hề va chạm hay thương tích gì trước đó: Khi xương của bạn bị loãng đi, những động tác nhẹ cũng có thể gây gãy xương, thậm chí là khi bạn chỉ ho hoặc hắt hơi;
  • Bạn đang dùng một số loại thuốc nhất định: Một số loại thuốc như thuốc steroid có thể dẫn đến bệnh loãng xương;
  • Mức độ hormone đột ngột giảm: Một số phương pháp điều trị bệnh ung thư có thể làm giảm mức độ hormone trong cơ thể của bạn như estrogen và testosterone. Giảm hormone giới tính có thể dẫn đến loãng xương.

Khối lượng xương thấp và bệnh loãng xương

Kết quả của xét nghiệm sẽ giúp bác sĩ quyết định cách điều trị phù hợp cho bạn. Bác sĩ có thể khuyên bạn giữ các thói quen tốt như ăn nhiều thực phẩm có chứa vitamin D và canxi; tập thể thao như đi bộ hoặc chạy bộ.

Khối lượng xương thấp

Khối lượng xương thấp là tình trạng mật độ xương của bạn thấp hơn so với mức bình thường nhưng chưa đủ thấp để thành bệnh loãng xương. Mặc dù không phải tất cả những người có khối lượng xương thấp sẽ bị loãng xương trong tương lai, nhưng đây là yếu tố nguy cơ cao dẫn đến bệnh loãng xương.

Loãng xương

Nếu kết quả cho thấy bạn đang bị loãng xương, điều đó có nghĩa là mật độ xương của bạn là cực kỳ thấp. Xương của bạn có nhiều khả năng bị gãy, ngay cả với những va chạm nhẹ.

Mật độ xương là một chỉ số cung cấp thông tin về tình trạng sức khỏe xương của bạn cũng như các bệnh lý liên quan đến xương. Để đo mật độ xương, bác sĩ sẽ sử dụng xét nghiệm đo mật độ xương. Sau đó, bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả để điều trị tình trạng của bạn hoặc phòng ngừa không cho bệnh xảy ra